Wyjątkowy i bezcenny
Od 10 kwietnia będzie można oglądać w Muzeum Archeologiczno-Historycznym oryginał aktu lokacyjnego Elbląga. Dokument ma 780 lat, jest wyjątkowy i bezcenny. - Stanowi podwaliny samorządności miasta - mówi Grzegorz Stasiełowicz, kustosz i pomysłodawca jego ekspozycji. Zdjęcia.
Dokument liczący 780 lat (w tym artykule przeczytacie o nim więcej) został wypożyczony ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku. Pomysłodawcą jego zaprezentowania w Elblągu jest Grzegorz Stasiełowicz, kustosz Muzeum Archeologiczno-Historycznego.
- Akt lokacyjny to dokument absolutnie bezcenny, stanowi podwaliny samorządności miasta. Jest jednostkowy i do niego odwoływali się wszyscy włodarze tego miasta. Bez niego Elbląg nadal byłby osadą. Nadanie praw miejskich spowodowało, że ten organizm, który powstał w 1237 roku, przekształcił się w samorząd, który mógł tworzyć własne kodeksy i struktury oraz starał się od samego początku uniezależnić od Krzyżaków. Dzisiaj mamy wigilię tego wydarzenia, bo to odbyło się 10 kwietnia 1246 roku - mówi Grzegorz Stasiełowicz.
Przeniesienie dokumentu na elbląską wystawę było sporym, logistycznym wyzwaniem dla muzeum.
- To jest 780-letni dokument, ostatni raz był pokazywany prawie 20 lat temu, a w Elblągu – chociaż nie jestem pewny – w 1975 roku. Koledzy z Archiwum Państwowego w Gdańsku sprawdzili jego stan, określili warunki oraz zasady eksponowania i stąd mamy obostrzenia (m.in. dokumentu nie można fotografować z bliska –red.), które obowiązują przy jego oglądaniu. Wynikają one z zasad konserwatorskich, a przecież chcielibyśmy żeby dokument przetrwał jak najdłużej– wyjaśnia Grzegorz Stasiełowicz.
Od 10 kwietnia przez miesiąc dokument będzie prezentowany szerszej publiczności. Wstęp na wystawę w elbląskim muzeum jest bezpłatny. Ze względów konserwatorskich liczba osób przebywających jednocześnie na wystawie będzie ograniczona.
- Mam nadzieję, że bardzo dużo Elblążan będzie mogło ten akt zobaczyć i czuć olbrzymią dumę z tego, że żyją w pięknym, 780-letnim mieście, które swoją historią pokazuje te ciężkie czasy, ale też wspaniałe, które były, które są, które jeszcze przyjdą – mówił tuż przez prezentacją aktu lokacyjnego Piotr Kowal, wiceprezydent Elbląga.
Uroczysta prezentacja aktu lokacyjnego Elbląga odbyła się w muzeum 9 kwietnia 2026 roku z udziałem m.in. władz miasta, województwa warmińsko-mazurskiego i powiatu elbląskiego.
