UWAGA!

----

Co trzeba zmienić w elbląskim Budżecie Obywatelskim?

 Elbląg, Co trzeba zmienić w elbląskim Budżecie Obywatelskim?
fot. Sebastian Malicki

Takie pytanie skierowaliśmy do klubów radnych Koalicji Obywatelskiej, Prawa i Sprawiedliwości w elbląskiej Radzie Miejskiej, ruchu Nowy Elbląg 2.0, biura prasowego elbląskiego ratusza i Młodzieżowej Rady Miasta w Elblągu. Co odpowiedzieli?

W elbląskiej uchwale w sprawie przeprowadzania na terenie Gminy Miasta Elbląg konsultacji społecznych w formie Budżetu Obywatelskiego z 16 kwietnia 2020 r. słowo „uchylony” występuje 16 razy. To efekt rozstrzygnięcia nadzorczego wojewody, który „wyjął” wszystkie ograniczenia.

„W ocenie organu nadzoru, ww. postanowienia wprowadzają niedopuszczalne ograniczenia przedmiotowe, czym naruszają przepis art.5 a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym - w wypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla gminy mogą być przeprowadzane na jej terytorium konsultacje z mieszkańcami gminy. W uchwale określającej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami, nie można umieszczać przepisów, które odmiennie niż ustawa, kształtowałyby zakres przedmiotowy propozycji zadań lub ograniczały go. Ustawodawca wprost określił, co może być, w przypadku budżetu obywatelskiego, przedmiotem konsultacji i rada nie może ingerować w tę sferę.” - czytamy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wojewody z 2 czerwca 2020 r.

I od kilku lat w ramach elbląskiego Budżetu Obywatelskiego można finansować w zasadzie wszystko – ograniczeniami jest tylko wyobraźnia wnioskodawców i konieczność odpowiedniego prawnego uargumentowania niektórych projektów. Z obywatelskich pieniędzy miasto finansuje remont chodników, festiwale muzyczne i zakup sprzętu dla szpitala.

Jednym z elementów sfinansowanym z elbląskiego Budżetu Obywatelskiego była przebudowa wejścia na stadion przy ul. Agrykola 8. Kiedy projekt wygrał, okazało się, że jest za drogi trzeba było go okroić. (fot. Sebastian Malicki)

 

Olsztyn

Jak jest w innych miastach? Sprawdziliśmy w Olsztynie – w stolicy naszego województwa uchwała regulująca tamtejszy Budżet Obywatelski została uchwalona 29 października ubiegłego roku. Żaden z przepisów uchwały nie został uchylony.

Warto zwrócić uwagę na zawartą w olsztyńskiej uchwale definicji ogólnodostępności projektów: „...oznacza zapewnienie możliwości czerpania nieodpłatnie korzyści z efektów realizacji projektu na równych prawach także tym mieszkańcom, którzy nie korzystają systematycznie z oferty podmiotu administrującego nieruchomością objętą realizacją projektu z Olsztyńskiego Budżetu Obywatelskiego...” - czytamy w uchwale olsztyńskiej Rady Miejskiej.

W uchwale szczegółowo zdefiniowano co to dokładnie oznacza. M. in. w przypadku kiedy głównym beneficjentem projektu jest miejska jednostka „efekty realizacji projektów nie mogą służyć jedynie pracownikom oraz osobom korzystającym z oferty danej jednostki” - to cytat z uchwały. Składający projekt musi uzyskać oświadczenie kierownika danej placówki w tej sprawie. W przypadku organizacji wydarzeń należy umożliwić uczestnictwo wszystkim zainteresowanym Olsztynianom w ramach grupy docelowej.

 

Ełk

W Ełku uchwałę ws. Budżetu Obywatelskiego podjęto 11 października 2023 r. Również żaden z przepisów nie został uchylony. Tu warto zwrócić na ciekawe z elbląskiego punktu widzenia przepisy regulujące, jakie projekty nie mogą być poddane pod głosowanie. Wykluczono projekty o charakterze komercyjnym lub noszącym znamiona pomocy publicznej; dyskryminującego lub wykluczającego jednostkę lub grupę ludzi oraz ingerujące w prawa osób trzecich (w tym w prawo własności). Drugim ciekawym rozwiązaniem zaimplementowanym w Ełku jest zapis, który umożliwia rezygnację z realizacji projektu którego koszty na etapie zamówień publicznych przekroczą dodatkowe 20 proc. jego kosztów. Przy czym z kwoty przeznaczonej na BO jest wydzielone 20 proc. rezerwy na zwiększenie w razie potrzeby środków finansowych na realizację wybranych projektów.

Z Budżetu Obywatelskiego remontowano m. in. ścieżki w parku Traugutta (fot. Sebastian Malicki)

Nowa uchwała w Elblągu?

Pytania o nową lub nowelizację dotychczasowej elbląskiej uchwały skierowaliśmy do do klubów radnych Koalicji Obywatelskiej (do radnej Małgorzaty Adamowicz, przewodniczącej klubu), Prawa i Sprawiedliwości (do radnego Marka Pruszaka, przewodniczącego klubu) w elbląskiej Radzie Miejskiej , ruchu Nowy Elbląg 2.0 (do Łukasza Kotyńskiego, działacza ruchu), biura prasowego elbląskiego ratusza i Młodzieżowej Rady Miasta w Elblągu. Klub radnych KO, biuro prasowe ratusza i MRM nie udzieliły nam odpowiedzi. Chcemy wierzyć, że tydzień, w jakim poprosiliśmy o odpowiedź to zbyt krótko.

Zarówno Prawo i Sprawiedliwość jak i Nowy Elbląg 2.0 widzą potrzebę zmian. PiS chciałoby nowelizacji, Nowy Elbląg – nowej uchwały.

- Na przestrzeni lat wojewoda rozstrzygnięciami nadzorczymi uchylił wiele zapisów regulaminu, co sprawia, że w obecnym kształcie jest on niepełny i dysfunkcyjny. Nasze wątpliwości budzi nawet zgodność z prawem tego, co pozostało – np. w uchwale podano, że “Wysokość Budżetu Obywatelskiego na każdy rok budżetowy określa Prezydent”, co jest wyłączną kompetencją Rady Miejskiej (Rada nie może zrzec się swoich uprawnień na rzecz Prezydenta) – zwracają uwagę Łukasz Kotyński i Artur Pytliński, działacze Nowego Elbląga.

Zwracają oni także uwagę na brak informacji o sposobie składania wniosków w uchwale oraz kwestionowanie w orzecznictwie podziału na projekty inwestycyjne i małe projekty.

- Chcemy zwrócić uwagę na konieczność usunięcia wyżej wspomnianych wad prawnych istniejących w obecnej uchwale. Chcielibyśmy też wykluczyć możliwość uznaniowej oceny projektów i faworyzowania konkretnej działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę. Ważne jest też dla nas unowocześnienie całego procesu i zapewnienie mu większego bezpieczeństwa – postulują działacze NE.

Prawo i Sprawiedliwość zwraca uwagę na stosunkowo małą liczbę głosujących w elbląskim Budżecie.

- Z roku na rok coraz mniej osób bierze udział w budżecie obywatelskim 8118 osób w tym roku [w 2025 r. - przyp. SM] to zaledwie około 7 proc. uprawnionych mieszkańców. Tak mała liczba mieszkańców podejmuje ważne decyzje , dotyczące również milionowych inwestycji. W latach 2021/22 głosowało 14 889 osób, w kolejnym roku 2022/ 23 głosował 14 587 głosów osób. Jednak kolejne lata przyniosły wyraźny spadek- rok 2023/24 to spadek o prawie jedną trzecią oddających głosów ( 9438 osób) i można z tego wyciągnąć wniosek , że Budżet Obywatelski traci stopniowo zainteresowanie Elblążan. Realny wpływ na podział 5 mln zł ma niewielka część społeczności. .Budżet Obywatelski z założenia ma być narzędziem szerokiej partycypacji. Jeśli projekty wygrywają różnicą kilkudziesięciu czy kilkuset głosów, to pokazuje, jak mała grupa decyduje o inwestycjach miejskich – napisał Marek Pruszak.

Zdaniem klubu radnych PiS za krótki (od 15 września do 2 października) jest też czas mobilizacji mieszkańców.

Skate park normalnie (jak nie ma śniegu) tętni życiem. Ale jest zima, to jest i śnieg. (fot. Sebastian Malicki)

 

Propozycje zmian Prawa i Sprawiedliwości:

- zadania inwestycyjne typu naprawa dróg i chodników, budowa parkingu powinny być finansowane z „normalnego” budżetu miasta,

- projekty inicjatyw kulturalnych, które pojawiają się co roku (np. koncerty organowe w kościele świętego Wojciecha , koncerty w muszli koncertowej w Bażantarni) powinny być wpisane do miejskiego kalendarza imprez i finansowane z innych środków,

- wprowadzenie edukacji obywatelskiej: lekcje o Budżecie Obywatelskim, warsztaty: „Jak napisać dobry projekt”,

- przyspieszenie kampanii informacyjnej dot. Budżetu Obywatelskiego

- doprecyzowanie zasad i weryfikacji niektórych projektów (- Sposób rozstrzygania niektórych wygranych inicjatyw budzi wątpliwości. Jeżeli zadanie dotyczące terapii kosztuje na rynku ok. 150 zł za godzinę, a wygrany projekt opiewa na kwotę 250 zł za godzinę. Tego typu zadania wymagają weryfikacji i doprecyzowania zasad – napisał przewodniczący klubu radnych PiS.)

 

Propozycje zmian Nowego Elbląga 2.0:

- wprowadzenie możliwości złożenia i poparcia projektu drogą elektroniczną,

- wprowadzenie kart oceny formalnej i merytorycznej, które wprowadzą jasne kryteria oceny wniosków,

- dodatkowe zabezpieczenie głosowania elektronicznego za pomocą kodu sms.

- możliwość głosowania na 3 zadania ogólnomiejskie (analogicznie do projektów okręgowych),

- ułatwienie zrozumienia obszarów okręgów, które zdaniem działaczy NE są wyznaczone w sposób nieczytelny i w nielogiczny sposób łączą ze sobą różne obszary miasta.

 

Ruch Obywatelski Nowy Elbląg 2.0 pracuje nad obywatelską inicjatywą uchwałodawczą regulującą nowe zasady Budżetu Obywatelskiego. Czy trafi ona pod obrady elbląskiej Rady Miejskiej?

- Powstaje ona w oparciu o nasze doświadczenia z Budżetem Obywatelskim, jak również na bazie rozwiązań z innych miast, komentarzy prawnych do ustawy o samorządzie gminnym, a także na bazie 49 orzecznictw sądów administracyjnych i rozstrzygnięć nadzorczych wojewodów z ostatnich 5 lat. Jeśli będzie taka potrzeba, jesteśmy gotowi na to, aby złożyć tę uchwałę w formie inicjatywy mieszkańców – napisali Łukasz Kotyński i Artur Pytliński.

Z Budżetu Obywatelskiego sfinansowano także Elbląskie Święto Muzyki. Na zdjęciu jeden z koncertów w Bażantarni z ubiegłego roku. (fot. Anna Dembińska, arch. portEl.pl)

Naszych czytelników zachęcamy do kulturalnej dyskusji w komentarzach, jakie zmiany powinny być wprowadzone w elbląskim Budżecie Obywatelskim. Czy elbląski BO wymaga zmian?

SM

A moim zdaniem...

Najnowsze artykuły w dziale Społeczeństwo

Artykuły powiązane tematycznie

Zamieszczenie następnej opinii do tego artykułu wymaga zalogowania

W formularzu stwierdzono błędy!

Ok
Dodawanie opinii
Aby zamieścić swoje zdjęcie lub avatar przy opiniach proszę dokonać wpisu do galerii Czytelników.
Dołącz zdjęcie:

Podpis:

Jeśli chcesz mieć unikalny i zastrzeżony podpis
zarejestruj się.
E-mail:(opcjonalnie)
A moim zdaniem... (od najstarszych opinii)
  • to, żeby nasi migacze( władza) przestali traktowa c go po jajcarsku- tzn. na zasadzie - kiedyś się zrobi a jak nie to ludzie i tak zapomną po kilku latach.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    4
    4
    kahatella(2026-02-23)
  • Zmienić podział rejonów np. Obwód 5 głosowania - co z tego że wygra plac zabaw np. na Malborskiej jak mieszka się na Saperów czy Łęczyckiej. Ten sam obwód głosowań a korzyści brak z BO dla większości mieszkańców obwodu. I druga rzecz zakaz składania projektów przez urzędników i ich rodziny, wiadomo że komisja przepuścić taki projekt po znajomości.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    13
    0
    Obwód(2026-02-23)
  • - z BO powinny być wyłączone projekty inwestycyjne, typu chodniki, drogi parkingi (jeżeli chcemy je zostawić, powinna pojawić się metoda "ważenia" głosów - mieszkańcy małych osiedli nie mają szans z głosem wieżowca ich projekty są więc skazane na porażkę (vide - remont Toruńskiej) ). projekty inwestycyjne powinny być realizowane z budżetu miasta a miasto powinno brać pod uwagę potrzeby mieszkańców - może pytać przez "słynną" stronę elblag-konsultuje, które inwestycje warto przeprowadzić? - projekty zgłaszane do BO nie powinny mieć wartości maksymalnej kwoty przeznaczonej na dany okręg czy zadania ogólnomiejskie. dzięki temu, nawet gdy wygrają będzie szansa na zrealizowanie także jednego, bądź kilku mniejszych projektów. - projekty zgłaszane do BO powinny upiększać, uatrakcyjniać, tworzyć z miasta miejsce wyjątkowe. to ogólne stwierdzenie, ale chodzi o rzeczy typu fontanny, rzeźby, murale, rzeczy przyjemne dla oka nadające charakteru. także nasadzenia, porządkowanie terenu, inwestycje w parkach, może tworzenie nowej przestrzeni parkowej. podnoszenie komfortu życia i atrakcyjności przestrzeni miejskiej. - działania kulturalne, społeczne, angażujące mieszkańców, powinny być szczególnie mile widziane w BO - w projektach ogólnomiejskich powinna być możliwość głosowania na trzy projekt.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    5
    1
    aszpen(2026-02-23)
  • zlikwidować
  • Może ktoś by się zajął tym, że biblioteka na ul. Wybickiego (która jest ładnie odnowiona i dobrze funkcjonuje) zostanie zmniejszona z powodu remontu szkoły obok. Prawdopodobnie odnowiony budynek biblioteki zostanie wyburzony, samej bibliotece zaproponowano 1/3 dotychczasowej wielkości.
  • Dzień dobry, to jak to jest, że społeczeństwo Elbląga dwa lata temu oddało swoje głosy na projekt który wygrał, tj. boisko w SP nr 23 na ulicy Słonecznej. A UM po ogłoszeniu wyników oświadczył, że tego nie można zrobić z Budżetu Obywatelskiego? ( Tak w skrócie) Hashtagi: #PanJanLi
  • Skonczyc z budowa parkingów i innych. Te pieniadze powinny być przeznaczone na obiekty dostępne dla wszystkich. Nie dla grupki osób. Budujecie parkingi komu kilku budynkom i szlaban i kto parkuje. Dlaczego w innych miastach są budowane naprawdę obiekty które możemy zazdrościć. A przyklad olsztyna i Elku to pomyłka. Jaka do tego stolica komu te lanie wody. Stolica to w Warszawie.
  • Dopóki nad wydawaniem pieniędzy z budżetu pieczę będą trzymać ludzie nieuczciwi i pazerni, którzy chcą przytulić przy okazji jakąś kwotę, to żadna forma budżetu obywatelskiego nie będzie miała sensu. Większość tej kwoty jest rozgrabiana i wręcz wyłudzana, brakuje uczciwości i przejrzystości. Wydawanie pieniędzy na hurra jest złym pomysłem. Ludzie nie zdają sobie sprawy, że to są wydawane nasze ciężko zarobione pieniądze. Jak ktoś zarabia brutto 10 tyś to dostaje na rękę około 6 tyś i to właśnie te zabrane 4 tysiące są wydawane. Brakuje rozsądku i uczciwości w wydawaniu tych pieniędzy, inwestycje realizowane za kwotę X mają faktyczną wartość rynkową kilka razy niższą, i w taki sposób te pieniądze są marnowane i trafiają do kieszeni cwaniaków.
  • Jakim cudem nie ma pieniędzy na naprawę ulic (dziura na dziurze, że zawieszenie w samochodzie urywa), nie ma na naprawę chodników (nogi można sobie połamać), nie ma na odśnieżanie w czasie zimy (ulice nie są należycie odśnieżone, a parking na Kościuszki przy działkach całkiem zasypany, że nie da się zaparkować), budynki komunalne w stanie opłakanym - nie ma na remonty i ocieplenie elewacji. Ogrzewanie i ciepła woda kosmicznie droga. Nie ma pieniędzy na zabezpieczenia przeciwpowodziowe - ostatnio kilka powodzi co roku. Wymieniać można w nieskończoność. Ale miliony PLN na budżet obywatelski są - a wydawane są na tężnię, nikomu niepotrzebną, na dotowanie prywatnego gabinetu logopedycznego, na stawianie budek dla robaczków w parkach, na imprezy i heppeningi w których uczestniczy mniej osób niż jest organizatorów (np. imprezy w parku planty). Krótko mówiąc niegospodarność w wydawaniu środków publicznych a mówiąc językiem prawniczym: złamanie dyscypliny finansów publicznych - a są na to paragrafy i powinny zostać wyciągnięte konsekwencje karne wobec odpowiedzialnych. Jakby chłop w domu w taki sposób zarządzał budżetem domowym, toby go żona w nocy udusiła.
  • Dzień dobry, to tak to jest, że my sobie a władzunia sobie- oni niby są naszymi reprezentantami I mówią, że są powołani dla nas I przez nas, a prawda jest taka, że od lat powołują się sami, umieszczają się na listach a my wybieramy między dżumą a cholerą - to wiecznie ta sama walko o stołki o nieróbstwo na każdym szczeblu, - tu w województwie, w sejmie I na unijnych stołkach aby się dobrze umościć, brać dobrą kasę - a co wy tam w dole chcecie? a nie tego nie można, tego też nie można-.. dlaczego?, bo pozjadali już wszystkie rozumy, a syty głodnego nigdy nie zrozumie
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    3
    0
    Chwilowo najedzony(2026-02-23)
  • bo widzisz tak już jest, że najłatwiej wydaje się cudze pieniądze. co do uczciwości ludzi, którzy o tym decydują to kogo byś nie wybrał, będzie tak samo. widocznie tylko nieuczciwi pchają się do władzy.
  • Podstawa to... wykluczyć składanie wniosków do B. O przez urzędasów i polityków lokalnych.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    3
    0
    Ojacie(2026-02-23)
Reklama