Procenty w budżecie miasta
Ten temat podjęliśmy na prośbę naszego Czytelnika pana Rafała, który był zainteresowany tym, ile wyniosły w 2025 roku wpływy do kasy miejskiej z tzw. opłaty kapslowej. Chodzi o pieniądze, które płacą sklepy i gastronomia posiadające zezwolenie na sprzedaż alkoholu. O jakiej kwocie tu mowa i na jakie cele urzędnicy mogą ją przeznaczyć?
Fundusz kapslowy funkcjonuje w Polsce od 1982 roku, w 2021 roku wprowadzono dodatkową opłatę od małych (do 300 ml) butelek alkoholu, czyli „małpek”. Są to dwa różne mechanizmy i płacą je zupełnie inne podmioty. „Kapslowy” wynika z systemu zezwoleń na sprzedaż alkoholu. Przedsiębiorca - właściciel sklepu, baru czy restauracji - musi posiadać zezwolenie na sprzedaż alkoholu i co roku wnosić opłatę uzależnioną od wartości sprzedanego trunku. Im większa sprzedaż alkoholu, tym wyższa opłata. Trafia ona bezpośrednio do samorządu.
- Wpływy z opłat za wydawanie zezwoleń na sprzedaż alkoholu w 2025 roku wyniosły 3 103 321,84 zł – informuje Joanna Urbaniak, kierownik referatu zespołu prasowego Biura Prezydenta Elbląga.
Natomiast opłata od „małpek” działa na poziomie produkcji i importu alkoholu, wpływając bezpośrednio na ich cenę detaliczną. W skrócie: pieniądze od producentów i importerów najpierw trafiają do państwa, potem są dystrybuowane do gmin w formie np. dotacji.
- Środki pochodzące z opłat od napojów alkoholowych o ilości nominalnej napoju nieprzekraczającej 300 ml, czyli tzw. małpki wynoszą: 657 236,05 zł – informuje Joanna Urbaniak.
I dodaje, że opłaty kapslowej w 2025 roku dokonały 293 podmioty, w tym 194 sklepy i 99 punktów gastronomicznych. Na co miasto przeznacza „kapslowe”? Gmina nie może ich wydać dowolnie. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi dokładnie określa, na co mogą iść. Są to m. in.: profilaktyka uzależnień, leczenie i terapia uzależnień, pomoc rodzinom z problemem alkoholowym, działania dla dzieci i młodzieży.
- Szczegółowe dane dotyczące wydatków w ramach Programu zawiera Raport z wykonania w danym roku gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii i efektów jego realizacji, który zgodnie z zapisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, prezydent miasta przedkłada radzie gminy w terminie do 30 czerwca roku następującego po roku, którego dotyczy raport – informuje Joanna Urbaniak.
Raport z wykonania w 2025 roku „Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy Miasto Elbląg” i efektów jego realizacji jest obecnie opracowywany i przedłożony będzie na czerwcowej sesji Rady Miejskiej.
Z Raportu za 2024 rok wynika, że Elbląg „kapslowe” wydaje miedzy innymi na: punkty informacyjno-konsultacyjne, w których można uzyskać wsparcie psychologiczne lub prawne, dofinansowuje świetlice prowadzone dla dzieci wymagających wsparcia, prowadzone przez Stowarzyszenia KARAN, Przyjazny Krąg oraz Towarzystwo Przyjaciół Dzieci, dofinansowuje Centra Integracji Społecznej. Cały raport dostępny jest w tym pliku.
Według Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Polsce jest około 900 tysięcy osób uzależnionych od alkoholu, ale to jedynie dane szacunkowe. Jak wynika ze statystyk prowadzonych przez firmę badawczą Synergion po „małpki” codziennie sięga 3 mln osób, z czego 600 tys. nawet dwa razy dziennie.