Młoda, sportowa pięciolatka

System Sportu Młodzieżowego to „Spójny i jednolity dla wszystkich dyscyplin system klasyfikacji polskiego sportu młodzieżowego. Budowany corocznie. Uwzględnia wyniki z głównych imprez dla 4 grup wiekowych: młodzik, junior młodszy, junior, młodzieżowiec. Udostępnione wyniki dają możliwość oceny i porównania osiągnięć sportowych w rywalizacji klubów, województw, powiatów i gmin.” - czytamy na stronie Instytutu Sportu w Warszawie.

Pod uwagę brane są tylko te dyscypliny, które znajdują się w wykazie polskich związków sportowych oraz najważniejsze w danej dyscyplinie zawody: głównie Mistrzostwa Polski w danej dyscyplinie.

Jak wyglądała elbląska punktacja w latach 2020 – 2025 przedstawiamy w poniższej tabelce:

Rok	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Młodzik	158,96	111,13	199,83	187,34	173,31	136,85
Junior młodszy	120,82	167,73	213,94	142,89	187,32	208,42
Junior	266,16	223,13	211,5	235,84	224,5	214,23
Młodzieżowiec	147,75	229.5	176	188,75	96,75	136,75

 

Warto zwrócić uwagę na utrzymującą się mniej więcej na równym poziomie punktację na poziomie juniora. W następnej kategorii wiekowej – młodzieżowca niemal zawsze (wyjątkiem jest rok 2021) odnotowujemy spadek. Częściowo jest to spowodowane zmianą klubową. Elbląski junior po zakończeniu edukacji w szkole ponadpodstawowej często zmienia klub na ten w mieście, w którym podjął studia. Z tym mieliśmy do czynienia m. in. w przypadku biegacza Kacpra Lewalskiego z Truso lub pięściarza Nikodema Kozaka. Z drugiej strony, trzeba zauważyć, że nie zawsze wyjazd z Elbląga musi oznaczać zmianę klubu. Łyżwiarka szybka Emilia Zawisza mimo nauki w SMS Zakopane nadal jest zawodniczką elbląskiego Vikinga. Osobnym zagadnieniem są kajakarze Silvanta, którzy potrafią pozyskać w swoje szeregi utalentowanych zawodników z innych klubów. Przykładem jest tu Przemysław Korsak, który jako młodzieżowiec zasilił szeregi elbląskiego klubu.

Drugim ciekawym zagadnieniem jest dość duża rotacja na najmłodszym poziomie młodzika. To ten wiek, kiedy kończy się „zabawa w sport”, a zaczyna presja na wynik. Podobnie mamy w przypadku juniora młodszego, gdzie można już pokusić się do przymiarek, który z zawodników może wiązać swoją przyszłość z profesjonalnym uprawianiem sportu, a kto musi poszukać innego pomysłu na życie.

Przy czym warto zwrócić uwagę na inną (nie wykazywaną do końca w systemie SSM) funkcję sportu: ruch i aktywność fizyczną. W przypadku zawodników „nie rokujących” wyników sportowych na poziomie finałów Mistrzostw Polski, warto podtrzymywać ich aktywność fizyczną, aby wykształcić i podtrzymać w nich potrzebę ruchu. Co może mieć niebagatelne znaczenie w ich życiu dorosłym. Poza tym sport uczy dyscypliny, wytrwałości w dążeniu do celu. „Wynikoza” nie powinna być jedynym celem uprawiania sportu w młodym wieku.

W okresie 2020 – 2025 w pierwszej trójce w Elblągu w rankingu Systemu Sportu Młodzieżowego były trzy kluby: Truso, Silvant Kajak i Orzeł, wymieniając się miejscami. W tym miejscu należy zaznaczyć, że trudno porównywać osiągnięcia w SSM zawodników w różnych dyscyplinach. Kajakarz może przywieźć z zawodów kilka medali, gdyż może startować w różnych konkurencjach, pięściarz przywiezie jeden, gdyż rywalizuje tylko w jednej konkurencji. Warto też zauważyć, że w niektórych dyscyplinach o miejsce punktowane jest łatwiej ze względu na mniejszą popularność danej dyscypliny. System Sportu Młodzieżowego pozwala porównać proces szkolenia od młodzika do młodzieżowca pod względem uzyskanych wyników.

 

Orzeł

Zawodnicy Orła i trener Ireneusz Borowiecki na Ogólnopolskiej Olimpiadzie Młodzieży w 2026 r. (fot. Facebook Orła Elbląg)

W omawianej pięciolatce (2020 – 2025) najwięcej punktów zdobyli zawodnicy Orła – 1021,35 pkt. Większość, bo aż 437,5 pkt wywalczyli młodzieżowcy, co pokazuje, że klubowi działacze potrafią zatrzymać u siebie starszych zawodników. Orzeł specjalizuje się w short tracku i łyżwiarstwie szybkim. Punkty dla klubu zdobywali także zawodnicy pięcioboju (w odmianach młodzieżowych) nowoczesnego. W 2025 r. w SSM zadebiutowali pływacy, na razie bez zdobyczy punktowej.

W poniższej tabelce przedstawiamy zdobycze punktowe zawodników Orła w rozbiciu na poszczególne kategorie wiekowe.

Rok	2020	2021	2022	2023	2024	2025	Razem
Młodzik	16,34	20,33	40,34	37	14	7	135,01
Junior młodszy	15	11,33	17,17	26	47	54,34	170,84
Junior	45	71	45	40	34	43	278
Młodzieżowiec	98,25	126	66	112,5	18	16,75	437,5
Razem	174,59	228,66	168,51	215,5	113	121,09	1021,35

 

Zawodnik, na którego warto zwrócić uwagę to Tymon Hryniewicz rywalizujący w short tracku. Pierwsze punkty w Systemie Sportu Młodzieżowego zdobył w 2022 r. - 8 punktów za 2 czwarte miejsca (na 1000 i 1500 metrów) na Mistrzostwach Polski Młodzików. Rok później było już tych punktów 10: 2. miejsce na 777 metrów i 3. na 1000 metrów na MP Młodzików. 2024 rok przyniósł 10 punktów na Ogólnopolskiej Olimpiadzie Młodzieży. Podopieczny trenera Ireneusza Borowieckiego już w roli juniora młodszego na OOM wywalczył 6 punktów za 4. miejsce na 500 metrów oraz 4 punkty za 7. miejsce na 1500 metrów. W ubiegłym roku Tymon Hryniewicz zdobył 24 punkty SSM: po 12 oczek za dwa 1. miejsca na 500 i 1500 metrów na Ogólnopolskiej Olimpiadzie Młodzieży. Warto zwrócić uwagę, że już w tym roku zawodnik Orła wywalczył 45 punktów. Na Mistrzostwach Polski Juniorów Elblążanin triumfował na trzech dystansach: 500, 1000 i 1500 metrów.

 

Truso

Piłkarki ręczne Truso wywalczyły w tym sezonie czwrte miejsce na Mistrzostwach Polski Juniorek (fot. Anna Dembińska)

Na drugim miejscu uplasowali się zawodnicy Truso z dorobkiem 925,7 punktów. Najwięcej z nich zdobyli młodzicy, którzy wywalczyli 411,24 pkt. Truso jest klubem wielosekcyjnym, jego zawodnicy punktują w lekkoatletyce, siatkówce, siatkówce plażowej, judo, koszykówce, koszykówce 3x3, piłce ręcznej, triathlonie. Warto zwrócić uwagę, że w poszczególnych dyscyplinach inaczej zdobywa się punkty SSM. W piłce ręcznej po rozgrywkach wojewódzkich drużyny walczą w kolejnych turniejach 1/16, 1/8 i tak do finału. W judo Mistrzostwa Polski to jeden turniej. Nie oznacza to, że w któreś dyscyplinie jest łatwiej, a w któreś trudniej. Jest inaczej.

W poniższej tabelce przedstawiamy dorobek punktowy zawodników Truso w rozbiciu na poszczególne kategorie wiekowe.

 

Rok	2020	2021	2022	2023	2024	2025	Razem
Młodzik	51,65	27	85,49	72,34	101,31	73,45	411,24
Junior młodszy	35	48,59	90,49	26,84	47,52	61,94	310,38
Junior	20	25	12	33,85	15,5	39,23	145,58
Młodzieżowiec	0	17	30	10,5	1	0	58,5
Razem	106,65	117,59	217,98	143,53	165,33	174,62	925,7

 

Zawodniczka, na którą warto zwrócić uwagę to judoczka Aleksandra Kocięba. Zadebiutowała w 2022 r., kiedy jako młodziczka zajęła 2. miejsce w wadze powyżej 70 kg na Międzywojewódzkich Mistrzostwach Młodzików, co przełożyło się na 2 punkty w SSM. Rok później już jako juniorka młodsza była szósta w wadze powyżej 70 kg na Ogólnopolskiej Olimpiadzie Młodzieży. Efekt: 3 punkty SSM. W 2024 r. podopieczna trener Tomasza Gadaja wywalczyła już 9,8 pkt: 8 za 3. miejsce w wadze powyżej 70 kg i 1,8 pkt z 5. miejsce w drużynie mix na Ogólnopolskiej Olimpiadzie Młodzieży. W ubiegłym roku Elblążanka zdobyła 15,67 pkt: 12 za 2. miejsce w wadze powyżej 78 kg i 3,67 za 3. miejsce w drużynie mix na Mistrzostwach Polski Juniorów. W tym roku judoczka Truso zdobyła 17,5 punktu: 15 za mistrzostwo Polski Juniorów w wadze powyżej 78 kg i 2,5 oczka za 5. miejsce w drużynie mix. Odnotowano też występ Elblążanki na Mistrzostwach Europy Juniorów, niestety bez zdobyczy punktowej.

 

Silvant Kajak

Artur Wieteska i Bogumił Daczkowski na najwyższym stopniu podium (fot. Facebook Silvant Kajak Elbląg)

W klubie prowadzone jest szkolenie młodzieży w kajakarstwie klasycznym. Warto jednak zauważyć, że młodzi piłkarze ręczni, wychowankowie Truso mogą swoją karierę kontynuować w pierwszoligowej drużynie Silvant Handball. Sam klub szkolenia młodzieży w piłce ręcznej nie prowadzi.

W poniższej tabelce przedstawiamy dorobek punktowy kajakarzy Silvantu w latach 2020 – 2025 w rozbiciu na poszczególne kategorie wiekowe.

 

Rok	2020	2021	2022	2023	2024	2025	Razem
Młodzik	8	5	5	10	37	14	79
Junior młodszy	10	19	34	3	0	7	73
Junior	110	66,13	28,5	55	61	0	320,63
Młodzieżowiec	0	33,5	80	54,75	75,75	61	305
Razem	128	123,63	147,5	122,75	173,75	82	777,63

 

W przypadku Silvantu mamy do czynienia ze swoistą zmianą pokoleniową. Jesteśmy ciekawi, kto juniorów młodszych zastąpi Przemka Rojka, Igora Komorowskiego, Mikołaja Kota i spółkę. Tegoroczny sezon na torach kajakarskich rozpocznie się pod koniec kwietnia.

 

Na kolejnych miejscach w Elblągu co roku dochodzi do ciekawych przetasowań. Warto docenić takie kluby jak Tomita (judo), Viking ( łyżwiarstwo szybkie) i Meyer (podnoszenie ciężarów), które od lat prezentują równy poziom. W latach 2020-2025 zdobyły powyżej 200 punktów w Systemie Sportu Młodzieżowego. Tu za nimi mamy Jedynkę (pływanie), Tygrys (boks), Olimpię (piłka nożna) orz Koronę (kanadyjki), które od 2020 r. uzbierały od 125 (Korona) do 151 (Jedynka) punktów. Warto również docenić fakt, że zawodnicy z tych klubów co roku zdobywają punkty w Systemie Sportu Młodzieżowego.

 

"Young Voices Matter - project funded by Journalismfund Europe"