W trosce o środowisko
Inspekcja Handlowa dba o interesy klientów, ale także o ochronę środowiska. Jej pracownicy pilnują, by sprzedawcy przestrzegali m.in. przepisów o gospodarce odpadami oraz tych dotyczących pobierania opłaty depozytowej, czyli tzw. kaucji.
Wiele instytucji w Polsce ma uprawnienia związane z ochroną środowiska. Są to ważne uprawnienia z punktu widzenia środowiska naturalnego, ale i każdego człowieka. Inspekcja Handlowa istnieje już kilkadziesiąt lat. W tym czasie niejednokrotnie zmieniały się ustawy o Inspekcji Handlowej, a tym samym niektóre jej kompetencje. Obecna ustawa o Inspekcji Handlowej pochodzi z 2000 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 4 poz. 25 z późn. zm.).
- Działania Inspekcji Handlowej podzieliłbym na kontrolne (nadzorcze) i informacyjne w interesującej nas materii - mówi Radosław Rzepecki z elbląskiej Delegatury Inspekcji Handlowej. - W głównej mierze działaniami informacyjnymi zajmują się osoby w wydziałach prawnych. Informacje dotyczą aktualnego stanu prawnego i są udzielane każdemu konsumentowi za darmo. Oczywiste jest także, że w Inspekcji Handlowej są odpowiednie wydziały zajmujące się kontrolą przedsiębiorców. Pierwszą z ustaw, na którą zwrócimy uwagę, jest ustawa z 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i o opłacie depozytowej. Według tych przepisów, każdy sprzedawca akumulatora kwasowo-ołowiowego jest zobowiązany przy jego sprzedaży do przyjęcia zużytego akumulatora. W momencie, kiedy nie mamy przy sobie starego akumulatora, pobierana jest kaucja tzw. opłata depozytowa. Na fakturze VAT lub paragonie fiskalnym musi być określona wysokość kaucji, która jest wyznaczana ustawowo. W terminie 30 dni od daty sprzedaży sprzedawca ma obowiązek przyjąć zużyty akumulator, zwrócić pobraną kaucję, a ten fakt potwierdzić na dowodzie zakupu.
Kolejny akt normatywny, o którym mówi Radosław Rzepecki, to ustawa z 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych. Inspekcja sprawuje nadzór nad przestrzeganiem konkretnych jej zapisów. Sprzedawca produktów w opakowaniach jest zobowiązany do przekazywania użytkownikom informacji w zakresie: dostępnych systemów zwrotu, zbierania i odzysku, w tym recyklingu; właściwego postępowania z odpadami opakowaniowymi; znaczeń oznaczeń stosowanych na opakowaniach - co najmniej przez wywieszenie odpowiedniej informacji w miejscu sprzedaży.
Także jednostki handlu detalicznego o powierzchni handlowej powyżej 25 m2, sprzedające napoje w opakowaniach jednorazowych, są obowiązane do posiadania w ofercie handlowej podobnych produktów dostępnych w opakowaniach wielokrotnego użytku. - Jednocześnie te sklepy są obowiązane do przyjmowania zwracalnych i na wymianę opakowań wielokrotnego użytku po produktach w takich opakowaniach, które znajdują się w ich ofercie handlowej - podkreśla Radosław Rzepecki. - Dodatkowo Ministerstwo Środowiska w swojej interpretacji poruszyło problem kaucji za butelki (opakowania wielokrotnego użytku). Kaucja jest elementem umowy cywilnoprawnej pomiędzy konsumentem, a przedsiębiorcą. Tak więc sklep skupuje te butelki, za które pobrał kaucję. Jednak konsument musi posiadać dowód zakupu.
Również na podstawie ustawy z 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym Inspekcja Handlowa może w określonych sytuacjach podejmować działania. Przykładem może być sprawdzanie, czy umieszczone są w punkcie sprzedaży informacje o miejscach zbierania zużytego sprzętu, a także, czy sprzęt przeznaczony dla gospodarstwa domowego sprzedawany jest z informacją dotyczącą zakazu umieszczania zużytego sprzętu łącznie z innymi odpadami wraz z wyjaśnieniem oznakowania określonego w załączniku 3 do ustawy - jest to przekreślony kosz.
- Są to tylko wybrane z uprawnień Inspekcji Handlowej w ochronie środowiska - podsumowuje Radosław Rzepecki. - Bez wątpienia dba ona o przestrzeganie przepisów, które mają znaczenie czasem bezpośrednie dla środowiska naturalnego. Być może uda się kiedyś stworzyć Inspekcję, która będzie zajmowała się kompleksowo wszystkimi problemami środowiska naturalnego. Na razie Inspekcja Handlowa informuje i kontroluje, czasami spotykając się z niezrozumieniem. Każde jednak działanie w zakresie środowiska powinno być działaniem na naszą korzyść.
- Działania Inspekcji Handlowej podzieliłbym na kontrolne (nadzorcze) i informacyjne w interesującej nas materii - mówi Radosław Rzepecki z elbląskiej Delegatury Inspekcji Handlowej. - W głównej mierze działaniami informacyjnymi zajmują się osoby w wydziałach prawnych. Informacje dotyczą aktualnego stanu prawnego i są udzielane każdemu konsumentowi za darmo. Oczywiste jest także, że w Inspekcji Handlowej są odpowiednie wydziały zajmujące się kontrolą przedsiębiorców. Pierwszą z ustaw, na którą zwrócimy uwagę, jest ustawa z 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i o opłacie depozytowej. Według tych przepisów, każdy sprzedawca akumulatora kwasowo-ołowiowego jest zobowiązany przy jego sprzedaży do przyjęcia zużytego akumulatora. W momencie, kiedy nie mamy przy sobie starego akumulatora, pobierana jest kaucja tzw. opłata depozytowa. Na fakturze VAT lub paragonie fiskalnym musi być określona wysokość kaucji, która jest wyznaczana ustawowo. W terminie 30 dni od daty sprzedaży sprzedawca ma obowiązek przyjąć zużyty akumulator, zwrócić pobraną kaucję, a ten fakt potwierdzić na dowodzie zakupu.
Kolejny akt normatywny, o którym mówi Radosław Rzepecki, to ustawa z 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych. Inspekcja sprawuje nadzór nad przestrzeganiem konkretnych jej zapisów. Sprzedawca produktów w opakowaniach jest zobowiązany do przekazywania użytkownikom informacji w zakresie: dostępnych systemów zwrotu, zbierania i odzysku, w tym recyklingu; właściwego postępowania z odpadami opakowaniowymi; znaczeń oznaczeń stosowanych na opakowaniach - co najmniej przez wywieszenie odpowiedniej informacji w miejscu sprzedaży.
Także jednostki handlu detalicznego o powierzchni handlowej powyżej 25 m2, sprzedające napoje w opakowaniach jednorazowych, są obowiązane do posiadania w ofercie handlowej podobnych produktów dostępnych w opakowaniach wielokrotnego użytku. - Jednocześnie te sklepy są obowiązane do przyjmowania zwracalnych i na wymianę opakowań wielokrotnego użytku po produktach w takich opakowaniach, które znajdują się w ich ofercie handlowej - podkreśla Radosław Rzepecki. - Dodatkowo Ministerstwo Środowiska w swojej interpretacji poruszyło problem kaucji za butelki (opakowania wielokrotnego użytku). Kaucja jest elementem umowy cywilnoprawnej pomiędzy konsumentem, a przedsiębiorcą. Tak więc sklep skupuje te butelki, za które pobrał kaucję. Jednak konsument musi posiadać dowód zakupu.
Również na podstawie ustawy z 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym Inspekcja Handlowa może w określonych sytuacjach podejmować działania. Przykładem może być sprawdzanie, czy umieszczone są w punkcie sprzedaży informacje o miejscach zbierania zużytego sprzętu, a także, czy sprzęt przeznaczony dla gospodarstwa domowego sprzedawany jest z informacją dotyczącą zakazu umieszczania zużytego sprzętu łącznie z innymi odpadami wraz z wyjaśnieniem oznakowania określonego w załączniku 3 do ustawy - jest to przekreślony kosz.
- Są to tylko wybrane z uprawnień Inspekcji Handlowej w ochronie środowiska - podsumowuje Radosław Rzepecki. - Bez wątpienia dba ona o przestrzeganie przepisów, które mają znaczenie czasem bezpośrednie dla środowiska naturalnego. Być może uda się kiedyś stworzyć Inspekcję, która będzie zajmowała się kompleksowo wszystkimi problemami środowiska naturalnego. Na razie Inspekcja Handlowa informuje i kontroluje, czasami spotykając się z niezrozumieniem. Każde jednak działanie w zakresie środowiska powinno być działaniem na naszą korzyść.
oprac. A