„Energetyczna lekcja” w Tolkmicku

Organizatorzy tegorocznego Forum: Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli – Elbląskie Centrum Edukacji Ekologicznej, Gimnazjum w Tolkmicku i Nadleśnictwo Elbląg, dołożyli wszelkich starań, aby debata była merytoryczna i przebiegała w przyjaznej atmosferze.
       – Czy wiek XXI będzie wiekiem sukcesu? Kiedy skończą się zasoby, a może się to zdarzyć dość szybko w przypadku ropy naftowej, gazu czy węgla, nie będzie już nowych dostaw z rafinerii i kopalni, jaką mamy alternatywę? To nie jest problem, którego rozwiązanie można odłożyć na przyszłość. Dlatego już dziś angażujemy się w poszukiwanie alternatywnych źródeł energii, szczególnie tych, które bazują na odnawialnych siłach przyrody. Patrzymy z nadzieją na takie nośniki energii, które nie wykorzystują żadnych surowców energetycznych zgromadzonych we wnętrzu Ziemi, a dzięki temu ich pozyskiwanie wiąże się z niewielką presją na środowisko. Poszukiwanie nowych rozwiązań, wdrażanie nowych technologii, to proces trudny nie tylko technologicznie, ale również stanowiący wyzwanie ekonomiczne, a także mentalne, ale od tych tematów nie da się już dłużej uciec – powiedziała Janina Meller do uczestników spotkania, którzy w liczbie blisko 100 osób przybyli na XI Forum w Tolkmicku.
       Celem „Ekomistrza”, organizowanego po raz 11 według pomysłu Janiny Meller, nauczycielki i konsultanta ds. biologii, jest szeroko pojęta edukacja przyrodniczo-ekologiczna młodzieży. Tegoroczne forum skupiło uwagę jego uczestników na energetycznych dylematach XXI wieku.
       Zaproszenie do udziału w forum skierowano do osób i firm, które profesjonalnie zajmują się gospodarką energetyczną, zarządzają zasobami energii, pracują przy pozyskiwaniu, przetwarzaniu i dystrybucji energii, przedstawicieli władz samorządowych, instytucji zajmujących się ochroną środowiska, edukacją ekologiczną, gospodarką odpadami. W tak ważnej debacie nie zabrakło młodzieży i nauczycieli.
       Jest czas na kształtowanie postaw, czas na zrozumienie nieodwracalnych tendencji w gospodarce energetycznej świata, kraju i każdej gminy. Od tego tematu nie ucieknie nikt, bowiem postęp techniczny i cywilizacyjny uzależnił człowieka od prądu elektrycznego i wygodnych dostaw ciepła. Dlatego też charakterystyka alternatywnych źródeł energii była zadaniem dla trzyosobowych zespołów uczniów z sześciu szkół.
       Uczniowie Zespołu Szkół w Pasłęku, Gimnazjum w Gronowie Górnym, Gimnazjum nr 6 w Elblągu, Gimnazjum w Tolkmicku, Gimnazjum nr 3 w Elblągu, Gimnazjum nr 8 w Elblągu przedstawili prezentacje na następujące tematy: „Słońce, energia z nieba”, „Energia z wiatru”, „Potencjał energetyczny wody”, „Energia z biomasy, czyli co ma drewno, słoma, trzciny do ciepła i kilowatogodziny?”, „Geotermia – ciepło z wnętrza Ziemi”, „Blaski i cienie energii jądrowej”. Była to dla wszystkich uczestników forum doskonała lekcja na temat alternatywnych źródeł energii, z naciskiem na energię odnawialną.
       Druga część forum przebiegła pod znakiem rzeczowej debaty, w której uczestniczyli eksperci zgłoszeni do dyskusji na forum. Z uwagi na wiodącą rolę Grupy Energa na naszym rynku energetycznym, dyskusję rozpoczął dyrektor Zakładu Energa-Operator w Elblągu Janusz Figielski. Przybliżył uczestnikom spotkania, między innymi główne obszary działalności firmy, w tym założenia programu Energa Eko. Wyjaśnił też, że wyłączenia prądu w rejonie elbląskim są konieczne, ze względu na kompleksową wymianę słupów i linii przesyłowych, co ma zapewnić bezpieczeństwo oraz zabezpieczyć ciągłość dostaw energii elektrycznej podczas silnych wiatrów.
       Eleonora Gontarska-Gajowniczek, naczelnik Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Olsztynie – Oddział Terenowy w Elblągu, odnosząc się do uczniowskich prezentacji odnawialnych źródeł energii, przedstawiła przepisy warunkujące inwestycje na obszarach prawnie chronionych, a także ograniczenia w tym zakresie, wynikające z dyrektyw europejskiej sieci obszarów chronionych Natura 2000. Wynika z nich, że pozyskiwanie energii z wiatru czy biogazu na terenie Warmii i Mazur jest mocno dyskusyjne, bo wpływa negatywnie na stan środowiska naturalnego, a przede wszystkim zagraża przelotom ptaków.
       Mimo że warunki wietrzne na terenach nad Zalewem Wiślanym sprzyjają energetyce wiatrowej, stawianie tam wiatraków jest wykluczone, ze względu na obecność obszarów prawnie chronionych – stwierdziła Alicja Borowiec, przedstawicielka Gminy Tolkmicko. Przyszłość energetyczna gminy opierać się będzie głównie na produkcji i przetwarzaniu biomasy.
       Z prezentacji uczniowskich dowiedzieliśmy się, że lasy dostarczają znaczącą ilość biomasy do celów energetycznych. O zasadach gospodarowania drewnem, jego wpływie na kreowanie środowiska i zaletach drewna mówił z przekonaniem przedstawiciel Nadleśnictwa Elbląg Włodzimierz Wodzianicki. Zapewniał zebranych, że Lasy Państwowe prowadzą rozsądną i perspektywiczną gospodarkę zasobami.
       – Od II wojny światowej w Polsce przybyło 2,8 mln ha lasów – lesistość zwiększyła się o 8 proc. powierzchni kraju - w tym 0, 9 mln ha drzewostanów powyżej 80 lat. Co roku wzrasta nie tylko powierzchnia lasów, ale także zasobność drewna przypadająca na hektar lasu. Obecnie wynosi ona ok. 260 m3 i jest zdecydowanie większa niż średnia w Europie. Energochłonność potrzebna do wyprodukowania 1 m3 drewna jest niewielka, wielokrotnie niższa niż ta potrzebna do produkcji stali, aluminium, betonu czy tworzyw syntetycznych – mówił przedstawiciel Nadleśnictwa Elbląg.
       Dyskusję na forum zamykało wystąpienie Mariana Wojtkowskiego, dyrektora Zakładu Utylizacji Odpadów w Elblągu, który dowodził, jak duży potencjał energetyczny ukryty jest w… śmieciach, surowcu niewymagającym wydobywania ani hodowania. Dyrektor ZUO zachęcał do selektywnej zbiórki odpadów, a jednocześnie zapewniał „nieprzekonanych”, że wyselekcjonowane kategorie odpadów trafiają do recyklingu.
      

       Podczas debaty nie rozstrzygnięto wszystkich dylematów energetycznych, lecz zwrócono uwagę na możliwe rozwiązania. Z wszystkich wypowiedzi wynika jednak niezbicie, że przyszłość należy do tzw. „zielonej energii”, a sposobem na ograniczenie skutków kryzysu energetycznego, a jednocześnie ochronę środowiska, jest oszczędne gospodarowanie istniejącymi zasobami.
       Szkoły uczestniczące w Forum oraz autorzy plakatów promujących odnawialne źródła energii otrzymały niebanalne nagrody ufundowane przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie. – Niech te małe radia i latarki „na korbkę” służą edukacji ekologicznej w szkołach i kształtowaniu nawyku oszczędzania energii w każdej sytuacji – powiedziała Wiesława Kamińska, kierownik ECEE, wręczając nagrody.
       XI Forum „Ekomistrz” w Tolkmicku, to prawdziwie „energetyczna lekcja”. Jej końcowe przesłanie zapisali trafnie gimnazjaliści z Tolkmicka w swojej prezentacji: „Przejdź na zieloną stronę mocy!”.