Światowy Dzień Zdrowia
Główną przyczyną oporności bakterii na antybiotyki jest ich nadużywanie i niewłaściwe stosowanie w medycynie (np. w leczeniu infekcji wirusowych), weterynarii i rolnictwie. Pojawianie się coraz większej liczby bakterii antybiotykoopornych stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego.
Jak co roku 7 kwietnia społeczność międzynarodowa zwraca uwagę na konkretny aspekt zdrowotny, nad którym lekarze i naukowcy będą debatować, opracowując długoterminowe programy zmian. W tym roku hasłem przewodnim jest „Oporność na antybiotyki”.
Walka z lekoopornością jest zadaniem ważnym i trzeba je podjąć już teraz, gdyż brak działań może już wkrótce zaowocować brakiem możliwości leczenia wielu pacjentów. Od kilkunastu lat bowiem można zaobserwować rozprzestrzeniającą się na całym świecie oporność mikroorganizmów (wirusów, bakterii i niektórych pasożytów) na leki antywirusowe, antybiotyki oraz leki przeciwmalaryczne. Dlatego w tym roku Światowa Organizacja Zdrowia - WHO zwraca szczególną uwagę na problem narastającej antybiotykooporności. Obecnie szacuje się, że w państwach Unii Europejskiej co roku umiera około 25 000 ludzi – z powodu infekcji wywołanych bakteriami opornymi na antybiotyki.
Oporność szerząca się droga pokarmową oraz środowisko
Bakterie oporne na antybiotyki posiadające geny oporności mogą przenosić się na ludzi podczas zajmowania się zwierzętami hodowlanym lub z żywności, podczas jej obróbki i spożywania. Wynika to z nadużywania lub niewłaściwego stosowania antybiotyków w celu zapobiegania chorobom lub stymulowania wzrostu zwierząt hodowlanych. W niektórych krajach zużycie antybiotyków w weterynarii przewyższa zużycie w medycynie ludzkiej.
Niektóre antybiotyki, takie jak ciprofloksacyna, mające kluczowe znaczenie w leczeniu ludzi, są szeroko stosowane przez weterynarzy u zwierząt hodowlanych, co powoduje nabywanie oporności na lek i brak skuteczności w leczeniu zakażeń u ludzi. Mimo, że w 2006 roku
stosowanie antybiotyków do stymulacji wzrostu zostało zakazane w Unii Europejskiej, nie wszystkie kraje Regionu Europejskiego WHO stosują się do tych zaleceń.
Występowanie zakażeń wywołanych opornymi na leki szczepami Salmonella oraz Campylobacter, bakteriami pochodzącymi z żywności, można bezpośrednio powiązać ze stosowaniem antybiotyków u zwierząt hodowlanych.
Nowe antybiotyki
Wraz z rozprzestrzenianiem się oporności bakterii na antybiotyki w krajach Europy istnieje konieczność poszukiwania nowych antybiotyków, gdyż coraz częściej notuje się zakażenia uogólnione (zakażenia łożyska krwi) trudne do leczenia nawet za pomocą antybiotyków tzw. ostatniej szansy, takich jak karpabenemy. Przykładem obrazującym te sytuacje jest rozpowszechnianie się szczepów bakteryjnych wytwarzających metalo-beta-laktamazę New Delhi-1 (NDM-1), enzym rozkładający karbapenemy. Czarny scenariusz zakłada rozprzestrzenianie się na całym świecie bakterii posiadających geny oporności, co skutkuje znacznym ograniczeniem puli antybiotyków do leczenia zakażeń. Poważny problem stanowi również rozprzestrzenianie się gruźlicy wielolekoopornej we wschodniej części regionu, zagrażające życiu wielu osób.
W obliczu tak poważnych zagrożeń w celu informowania lekarzy i pacjentów pod adresem www.antybiotyki.edu.pl została uruchomiona specjalna strona edukacyjno-informacyjna.
Co robią inni
Niektóre kraje europejskie podjęły już kroki w celu zwalczania oporności na antybiotyki. W wielu państwach europejskich nie ma jednak żadnych przepisów krajowych dotyczących stosowania antybiotyków: antybiotyki podawane są zdrowym zwierzętom jako promotory
wzrostu lub w celu zapobiegania chorobom, a spółki komercyjne prowadzą nieodpowiedzialne akcje promocyjne. W zbyt wielu krajach antybiotyki są ogólnodostępne – można je kupić bez recepty i dowolnie stosować. Ponadto lekarze często przepisują antybiotyki zbyt pochopnie i w niewłaściwy sposób, a pacjenci stosują je w zakażeniach wirusowych, takich jak grypa oraz popularne przeziębienie, na które antybiotyki nie działają. Prowadzone są więc w wielu krajach akcje informacyjne i profilaktyczne, na które my chyba jeszcze musimy poczekać lub do informacji dotrzeć samodzielnie.
Źródło: www.who.int; www.antybiotyki.edu.pl
Walka z lekoopornością jest zadaniem ważnym i trzeba je podjąć już teraz, gdyż brak działań może już wkrótce zaowocować brakiem możliwości leczenia wielu pacjentów. Od kilkunastu lat bowiem można zaobserwować rozprzestrzeniającą się na całym świecie oporność mikroorganizmów (wirusów, bakterii i niektórych pasożytów) na leki antywirusowe, antybiotyki oraz leki przeciwmalaryczne. Dlatego w tym roku Światowa Organizacja Zdrowia - WHO zwraca szczególną uwagę na problem narastającej antybiotykooporności. Obecnie szacuje się, że w państwach Unii Europejskiej co roku umiera około 25 000 ludzi – z powodu infekcji wywołanych bakteriami opornymi na antybiotyki.
Oporność szerząca się droga pokarmową oraz środowisko
Bakterie oporne na antybiotyki posiadające geny oporności mogą przenosić się na ludzi podczas zajmowania się zwierzętami hodowlanym lub z żywności, podczas jej obróbki i spożywania. Wynika to z nadużywania lub niewłaściwego stosowania antybiotyków w celu zapobiegania chorobom lub stymulowania wzrostu zwierząt hodowlanych. W niektórych krajach zużycie antybiotyków w weterynarii przewyższa zużycie w medycynie ludzkiej.
Niektóre antybiotyki, takie jak ciprofloksacyna, mające kluczowe znaczenie w leczeniu ludzi, są szeroko stosowane przez weterynarzy u zwierząt hodowlanych, co powoduje nabywanie oporności na lek i brak skuteczności w leczeniu zakażeń u ludzi. Mimo, że w 2006 roku
stosowanie antybiotyków do stymulacji wzrostu zostało zakazane w Unii Europejskiej, nie wszystkie kraje Regionu Europejskiego WHO stosują się do tych zaleceń.
Występowanie zakażeń wywołanych opornymi na leki szczepami Salmonella oraz Campylobacter, bakteriami pochodzącymi z żywności, można bezpośrednio powiązać ze stosowaniem antybiotyków u zwierząt hodowlanych.
Nowe antybiotyki
Wraz z rozprzestrzenianiem się oporności bakterii na antybiotyki w krajach Europy istnieje konieczność poszukiwania nowych antybiotyków, gdyż coraz częściej notuje się zakażenia uogólnione (zakażenia łożyska krwi) trudne do leczenia nawet za pomocą antybiotyków tzw. ostatniej szansy, takich jak karpabenemy. Przykładem obrazującym te sytuacje jest rozpowszechnianie się szczepów bakteryjnych wytwarzających metalo-beta-laktamazę New Delhi-1 (NDM-1), enzym rozkładający karbapenemy. Czarny scenariusz zakłada rozprzestrzenianie się na całym świecie bakterii posiadających geny oporności, co skutkuje znacznym ograniczeniem puli antybiotyków do leczenia zakażeń. Poważny problem stanowi również rozprzestrzenianie się gruźlicy wielolekoopornej we wschodniej części regionu, zagrażające życiu wielu osób.
W obliczu tak poważnych zagrożeń w celu informowania lekarzy i pacjentów pod adresem www.antybiotyki.edu.pl została uruchomiona specjalna strona edukacyjno-informacyjna.
Co robią inni
Niektóre kraje europejskie podjęły już kroki w celu zwalczania oporności na antybiotyki. W wielu państwach europejskich nie ma jednak żadnych przepisów krajowych dotyczących stosowania antybiotyków: antybiotyki podawane są zdrowym zwierzętom jako promotory
wzrostu lub w celu zapobiegania chorobom, a spółki komercyjne prowadzą nieodpowiedzialne akcje promocyjne. W zbyt wielu krajach antybiotyki są ogólnodostępne – można je kupić bez recepty i dowolnie stosować. Ponadto lekarze często przepisują antybiotyki zbyt pochopnie i w niewłaściwy sposób, a pacjenci stosują je w zakażeniach wirusowych, takich jak grypa oraz popularne przeziębienie, na które antybiotyki nie działają. Prowadzone są więc w wielu krajach akcje informacyjne i profilaktyczne, na które my chyba jeszcze musimy poczekać lub do informacji dotrzeć samodzielnie.
Źródło: www.who.int; www.antybiotyki.edu.pl
mk